Rozumienie tekstu ze słuchu
Klasa 9
Środowisko naturalne
Współczesny człowiek żyje w świecie, w którym przyroda odgrywa bardzo ważną rolę. Lasy, rzeki, jeziora, morza, góry i pola tworzą środowisko naturalne, od którego zależy życie ludzi, zwierząt i roślin. Niestety, rozwój cywilizacji i działalność człowieka powodują coraz większe zmiany w przyrodzie. Zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby stało się poważnym problemem wielu krajów.
Jednym
z największych zagrożeń dla środowiska jest zanieczyszczenie
powietrza. Samochody, fabryki i elektrownie emitują do atmosfery
szkodliwe substancje. W dużych miastach szczególnie zimą można
zauważyć smog, który negatywnie wpływa na zdrowie mieszkańców.
Dlatego coraz więcej osób korzysta z transportu publicznego,
rowerów lub porusza się pieszo. Ważne jest również rozwijanie
energii odnawialnej, na przykład słonecznej i wiatrowej, ponieważ
pozwala ona ograniczyć zużycie paliw kopalnych.
Kolejnym problemem są odpady. Każdego dnia produkujemy ogromne ilości śmieci, a część z nich trafia do lasów, rzek i mórz. Plastik jest szczególnie niebezpieczny, ponieważ rozkłada się bardzo długo i może zagrażać zwierzętom. Dlatego warto ograniczać używanie jednorazowych opakowań, korzystać z toreb wielokrotnego użytku oraz segregować odpady. Papier, szkło, metal i tworzywa sztuczne można ponownie wykorzystać, czyli poddać recyklingowi.
Nie możemy również zapominać o ochronie lasów. Drzewa produkują tlen, oczyszczają powietrze i są domem dla wielu gatunków zwierząt. Niestety, każdego roku wycina się ogromne obszary lasów. W miejsce wyciętych drzew powinno się sadzić nowe. Istotne jest także tworzenie parków narodowych i rezerwatów przyrody, w których rośliny i zwierzęta mogą żyć w bezpiecznych warunkach.
Dużym wyzwaniem dla współczesnego świata są również zmiany klimatyczne. Wzrost średniej temperatury na Ziemi prowadzi do topnienia lodowców, podnoszenia się poziomu mórz oraz częstszych ekstremalnych zjawisk pogodowych. Susze, powodzie, fale upałów i gwałtowne burze mogą powodować ogromne straty. Naukowcy podkreślają, że ograniczenie emisji gazów cieplarnianych jest jednym z najważniejszych działań, które mogą pomóc w ochronie klimatu.
Ważna jest także ochrona zwierząt i różnorodności biologicznej. Wiele gatunków traci swoje naturalne środowisko z powodu wycinania lasów, budowy dróg i rozwoju miast. Niektórym zwierzętom grozi wyginięcie. Człowiek powinien więc chronić miejsca, w których żyją dzikie zwierzęta, oraz unikać działań, które niszczą ich naturalne siedliska. Zachowanie różnorodności biologicznej jest ważne, ponieważ wszystkie elementy przyrody są ze sobą połączone.
Ochrona środowiska nie jest zadaniem tylko dla naukowców, ekologów czy władz. Każdy z nas może zrobić coś dobrego dla przyrody. Możemy oszczędzać wodę i energię, wyłączać światło, kiedy wychodzimy z pokoju, nie marnować jedzenia oraz wybierać produkty przyjazne środowisku. Możemy również sprzątać parki, lasy i okolice naszych domów.
Młodzi ludzie mają szczególną rolę do odegrania. To oni będą żyć w świecie, który powstanie w przyszłości. Dlatego warto już dziś rozwijać świadomość ekologiczną i uczyć się odpowiedzialnego korzystania z zasobów naturalnych. Małe działania wielu osób mogą przynieść duże rezultaty. Jeśli każdy człowiek zacznie dbać o środowisko, wspólnie możemy sprawić, że nasza planeta będzie czystsza, zdrowsza i bezpieczniejsza dla przyszłych pokoleń.
(444 słów)
Słowniczek
Środowisko naturalne – природне середовище
Zanieczyszczenie – забруднення
Gleba – ґрунт
Szkodliwe substancje – шкідливі речовини
Elektrownia – електростанція
Paliwa kopalne – викопне паливо
Energia odnawialna – відновлювана енергія
Odpady – відходи
Opakowanie – упаковка
Segregować odpady – сортувати відходи
Recykling – переробка, рециклінг
Park narodowy – національний парк
Rezerwat przyrody – природний заповідник
Wzrost temperatury – підвищення температури
Susza – посуха
Powódź – повінь
Fala upałów – хвиля спеки
Gazy cieplarniane – парникові гази
Różnorodność biologiczna – біологічне різноманіття
Gatunek – вид
Siedlisko – середовище існування
Chronić – захищати, охороняти
Ochrona środowiska – охорона довкілля
Oszczędzać – економити
Zasoby naturalne – природні ресурси
Pytania do tekstu „Środowisko naturalne”
Zadania 1–6. Wybierz jedną poprawną odpowiedź.
1. Od czego zależy życie ludzi, zwierząt i roślin?
A. Tylko od rozwoju technologii.
B. Od środowiska naturalnego.
C. Tylko od warunków pogodowych.
2. Co jest szczególnie niebezpieczne dla środowiska, ponieważ rozkłada się bardzo długo?
A. Papier.
B. Szkło.
C. Plastik.
3. Co może pomóc ograniczyć zużycie paliw kopalnych?
A. Energia odnawialna.
B. Większa liczba samochodów.
C. Wycinka lasów.
4. Dlaczego drzewa są ważne dla środowiska?
A. Produkują plastik.
B. Produkują tlen i oczyszczają powietrze.
C. Zwiększają ilość odpadów.
5. Które zjawisko jest związane ze zmianami klimatycznymi?
A. Topnienie lodowców.
B. Segregowanie śmieci.
C. Sadzenie drzew.
6. Co każdy człowiek może zrobić, aby chronić środowisko?
A. Marnować wodę.
B. Zostawiać śmieci w lesie.
C. Oszczędzać wodę i energię.
Odpowiedzi:
1 – B, 2 – C, 3 – A, 4 – В, 5 – A, 6 – C
7–9. Połącz elementy w odpowiednie pary.
7. Połącz problem środowiskowy z jego skutkiem.
Zanieczyszczenie powietrza
Wycinka lasów
Zanieczyszczenie wody
Zmiany klimatyczne
A. Utrata naturalnych siedlisk zwierząt
B. Zagrożenie dla organizmów żyjących w wodzie
C. Smog i negatywny wpływ na zdrowie
D. Susze, powodzie i fale upałów
Odpowiedzi:
1 – C, 2 – A, 3 – B, 4 – D
8. Połącz działanie z jego znaczeniem.
Segregowanie odpadów
Oszczędzanie wody
Korzystanie z roweru
Sadzenie drzew
A. Ograniczenie zużycia wody
B. Zmniejszenie emisji zanieczyszczeń związanych z transportem
C. Możliwość ponownego wykorzystania materiałów
D. Poprawa jakości powietrza i ochrona przyrody
Odpowiedzi:
1 – C, 2 – A, 3 – B, 4 – D
9. Połącz pojęcie z odpowiednim wyjaśnieniem.
Rezerwat przyrody
Różnorodność biologiczna
Energia odnawialna
Recykling
A. Ponowne wykorzystanie materiałów i odpadów
B. Energia pochodząca ze źródeł, które mogą się odnawiać
C. Obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze
D. Zróżnicowanie gatunków roślin i zwierząt
Odpowiedzi:
1 – C, 2 – D, 3 – B, 4 – A
10–12. Odpowiedz na pytania pełnymi zdaniami.
10. Jakie działania możesz podejmować na co dzień, aby chronić środowisko naturalne?
...........................................................................................................................
11. Dlaczego ochrona lasów jest ważna dla ludzi, zwierząt i całej planety?
...........................................................................................................................
12. Jakie zagrożenia dla środowiska naturalnego uważasz za najpoważniejsze? Uzasadnij swoją odpowiedź.
...........................................................................................................................
Przykładowe odpowiedzi do zadań otwartych:
10. Możemy oszczędzać wodę i energię, segregować odpady, korzystać z roweru oraz ograniczać używanie plastikowych opakowań.
11. Lasy produkują tlen, oczyszczają powietrze i są naturalnym środowiskiem życia wielu gatunków zwierząt i roślin.
12. Jednym z najpoważniejszych zagrożeń są zmiany klimatyczne, ponieważ powodują susze, powodzie, fale upałów i inne ekstremalne zjawiska pogodowe.